Չինաստանում «Հոնգչի» կամրջի փլուզում. բացումից ամիսներ անց՝ անվտանգային հարցերի կիզակետում

Սիչուանում կամրջի փլուզումը՝ ենթակառուցվածքների անվտանգության հարցերի կենտրոնում

Սիչուան նահանգի «Հոնգչի» կամուրջը՝ Տիբեթն ու Չինաստանի կենտրոնական շրջանները կապող 758 մետրանոց շինությունը, նոյեմբերի 11-ին անսպասելիորեն փլուզվեց։ Փլուզման վայրը՝ Բարկամ քաղաքի մոտ, դարձավ ոչ միայն լեռնային շրջանի ցնցող իրադարձություն, այլև ազգային քննարկման կենտրոն՝ շինարարական վերահսկողության ու անվտանգության հարցերով։

Կամուրջը շահագործման էր հանձնվել այս տարվա սկզբին, ընդամենը մի քանի ամիս առաջ։ Նրա նշանակությունը մեծ էր՝ տեղացիների ու գործարարների համար կարևոր հաղորդակցման ուղի։ Սակայն այս անսպասելի աղետը առաջ բերեց բազմաթիվ հարցեր. ինչպե՞ս կարող էր նորակառույց, հսկայական կառույցն այսքան արագ փլուզվել։ Պատճառը բնությունն էր, անփութությո՞ւնը, թե երկուսի համադրությունը՞։

Վտանգի նախանշանները՝ նախքան աղետը

Ըստ «Սինհուա» գործակալության և «Reuters»-ի հրապարակումների, տեղական ոստիկանությունը կամուրջը փակել էր երթևեկության համար դեռ փլուզումից մեկ օր առաջ։ Ոստիկանները նկատել էին ճաքեր կամրջի շրջակա բլուրներում ու ճանապարհներին, ինչպես նաև հողաշերտի շարժումներ։ Այս նախանշանները ստիպել էին պատկան մարմիններին արագ գործել՝ կանխելով հնարավոր զոհերը։

Պաշտոնական տվյալներով՝ զոհեր չկան, ինչը արտացոլում է արտակարգ ծառայությունների և ոստիկանության զգոնությունը։ Սոցիալական ցանցերում արագ տարածվեցին տեսանյութեր, որտեղ երևում է, թե ինչպես են կամրջի հենասյուները կոտրվում, իսկ կառույցը ընկնում է գետը։ Հողի և քարերի զանգվածները, փոշու ամպերը ու բետոնի խլացուցիչ ձայնը ամբողջությամբ փոխանցում էին իրավիճակի լրջությունը։

Լեռնաշարժը՝ որպես հիմնական պատճառ, բայց հանրությունը պահանջում է մանրամասներ

Նախնական հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ լեռնաշարժը եղել է անմիջական պատճառը։ Կամրջի շրջակայքի լեռնային տեղանքը հայտնի է իր անկայունությամբ, և վերջին օրերին տեղի ունեցած հողաշերտի շարժումները, ըստ մասնագետների, խախտել են կառույցի հիմքը։ Բարկամի արտակարգ կառավարման բյուրոն հայտարարել է, որ ղեկավարներն ու մասնագետները անմիջապես ժամանել են դեպքի վայր՝ խոստանալով տրամադրել լրացուցիչ տեղեկություններ։

Սակայն հասարակության համար պաշտոնական բացատրությունները բավարար չեն։ Սոցիալական ցանցերում քաղաքացիները բարձրաձայնում են հարցեր՝ «Պետք է մանրամասն բացատրվի փլուզման պատճառը», «Ինչպե՞ս կարող էր նման մեծ կամուրջը այսքան հեշտությամբ փլուզվել», «Անորակ շինարարությո՞ւն»։ Անհանգստությունը խորացնում է օգոստոսին տեղի ունեցած մեկ այլ ողբերգությունը՝ Ցինհայի նահանգի երկաթուղային կամուրջի փլուզումը, որի հետևանքով 12 մարդ զոհվել էր, իսկ 4-ը՝ անհետ կորել։

Շինարարական ստանդարտների ու վերահսկողության խստացման պահանջ

«Հոնգչի» կամրջի կառուցման պատասխանատու «Սիչուան ճանապարհ և կամուրջ» ընկերությունը դեռ չի հայտարարել ճանապարհի վերաբացման ժամկետը։ Ընկերության ներկայացուցիչները հայտարարել են, որ հետաքննությունը շարունակվում է, և առաջնայինը հանրային անվտանգությունն է։

Չինաստանը վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում արագ զարգացրել է ենթակառուցվածքները՝ երկաթուղիներ, ավտոճանապարհներ, կամուրջներ։ Սա դարձել է տնտեսական աճի ու զարգացման շարժիչ։ Սակայն նման դեպքերը ցույց են տալիս, որ արագությունն ու որակը միշտ չէ, որ համատեղելի են, հատկապես երկրաշարժային ակտիվությամբ հայտնի շրջաններում։

Հանրային պահանջը պարզ է՝ խստացնել վերահսկողությունը, ապահովել թափանցիկ հետաքննություններ ու պատասխանատվություն՝ նախագծումից և նյութերից մինչև շինարարություն ու սպասարկում։ Սա ոչ միայն տվյալ կամրջի, այլ ամբողջ ենթակառուցվածքային համակարգի վստահության հարց է։

Տեղային համայնքների և ազգային հեղինակության ազդեցությունը

Բարկամի բնակիչների և ճանապարհը օգտագործողների համար կամրջի փլուզումը ունի անմիջական հետևանքներ։ Սա կարևոր ուղի էր ապրանքների, բժշկական օգնության և առօրյա երթևեկության համար։ Այժմ ստիպված են շրջանցիկ ճանապարհներով շարժվել, ինչը հանգեցնում է ուշացումների և տնտեսական անորոշության։

Ազգային մակարդակում միջադեպը դարձել է որակի քննարկման կենտրոն։ Միջազգային դիտորդները, այդ թվում՝ Reuters-ը, նշում են, որ դեպքը կարող է ազդել Չինաստանի ինժեներական հեղինակության և «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» նախաձեռնության վրա, որը նպատակ ունի արտահանել չինական ենթակառուցվածքային փորձը։

Հետաքննության ընթացքում ինժեներներն ու պաշտոնյաները պետք է պարզաբանեն ոչ միայն տեխնիկական պատճառները, այլ նաև պատասխանատվության ու վստահության հարցերը։ Սա մեկ դեպք է, թե՞ խորքային խնդիր՝ արագ շինարարության պայմաններում։

Ապագա քայլերը՝ դասեր ու պատասխանատվություն

Թեև «Հոնգչի» կամրջի փլուզման ճշգրիտ պատճառները դեռ պարզվում են, մեկ բան ակնհայտ է՝ հանրային անվտանգությունը չպետք է զոհաբերվի արագության կամ հարմարության համար։ Աղետը հիշեցնում է, որ ցանկացած ենթակառուցվածք՝ որքան էլ տպավորիչ, ուժեղ է միայն իր ամենաթույլ օղակով՝ լինի դա նախագծումը, նյութերը կամ վերահսկողությունը։

Պաշտոնյաները խոստացել են ապահովել թափանցիկություն հետաքննության ընթացքում։ Մինչ այդ՝ համայնքները, ինժեներները և քաղաքական գործիչները ստիպված են անդրադառնալ հետևանքներին և մտածել Չինաստանի ենթակառուցվածքային ապագայի մասին։

«Հոնգչի» կամրջի փլուզումը՝ բացումից ընդամենը ամիսներ անց, հստակ նախազգուշացում է՝ բնության ուժը և վերահսկողության բացակայությունը կարող են անտեսանելի վտանգի վերածվել։ Այս դեպքը Չինաստանին կանգնեցնում է նոր մարտահրավերի առաջ՝ հավասարակշռել զարգացումը անվտանգության ու թափանցիկության հետ՝ հանրային վստահությունը վերականգնելու համար։